Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ντόνι Ντάρκο(2001)

Το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Ρίτσαρντ Κέλι είναι μία ιδιόρρυθμη ταινία της ανεξάρτητης κινηματογραφικής σκηνής των ΗΠΑ, η οποία πλέον αποτελεί αντικείμενο λατρείας: απορρίφθηκε από την πλειονότητα του κοινού στον απόηχο της Ενδεκάτης Σεπτεμβρίου, αποτέλεσε εμπορική αποτυχία στις αίθουσες και αγαπήθηκε από μία μικρή ομάδα σινεφίλ – ως γνήσιο τέκνο της καινοτόμου δημιουργικότητας και της πρωτότυπης καλλιτεχνικής έκφρασης – για να καταστεί τελικά, τελείως απρόσμενα, μεγάλη επιτυχία στην οικιακή αγορά των DVD. Δεν μπορεί να κατηγοριοποιηθεί αυστηρά καθώς πατά σε πληθώρα ειδών ταυτόχρονα – θρίλερ επιστημονικής φαντασίας, εφηβικό ρομάντζο ενηλικίωσης και μεταφυσικό δράμα.



Ο ήρωας του τίτλου – μία συγκρατημένη, όχι όμως και υποδειγματική ερμηνεία από τον νεαρό τότε Τζέικ Γκάιλενχαλ – είναι ένας βασανισμένος έφηβος με ιστορικό σχιζοφρένειας και υπνοβασίας, σε ένα ήσυχο προάστιο των ΗΠΑ του 1988. Βλέπει τακτικά μία ψυχίατρο και υφίσταται θεραπεία με ψυχοφάρμακα. Η ζωή του ακροβατεί ανάμεσα σε φυσιολογικές καταστάσεις (η τυπική μικροαστική πενταμελής οικογένειά του, η φοίτησή του στο Λύκειο της επαρχιακής του πόλης, η αφύπνιση του ερωτικού ενστίκτου) και τρομακτικά οράματα με φανταστικά πρόσωπα που ο ίδιος πιστεύει ότι είναι προϊόν του διαταραγμένου μυαλού του. Όταν όμως ένα τέτοιο πρόσωπο, ο τεράστιος ομιλούν λαγός Φρανκ, τον ειδοποιεί να φύγει από το δωμάτιό του αμέσως πριν συντριβεί μυστηριωδώς σε αυτό ένας κινητήρας αεριωθούμενου αεροπλάνου, σώζοντας έτσι τη ζωή του, τα πάντα αλλάζουν. Κατά τη διάρκεια του οράματος ο Φρανκ προλέγει πως ο κόσμος θα καταστραφεί σε 28 ημέρες, ενώ το άλλο πρωί ο Ντόνι αντιλαμβάνεται πως κανένα αεροπλάνο δεν έχασε τον κινητήρα του σύμφωνα με τις Αρχές και ότι κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει την προέλευση της τουρμπίνας που κατέστρεψε το σπίτι του. Τις επόμενες τέσσερις εβδομάδες ο Ντόνι, ακολουθώντας τις συμβουλές του Φρανκ, θα αναμιχθεί σε καταστάσεις αλλόκοτες και τρομακτικές, θα ξεσκεπάσει το αμαρτωλό παρελθόν ορισμένων κατοίκων της πόλης, θα γνωρίσει μία κοπέλα με την οποία θα εκτονώσει την αναπτυγμένη του σεξουαλικότητα και θα αντιμετωπίσει τη μοναξιά του, θα γνωρίσει αλήθειες για τη ζωή, τον θάνατο, το ταξίδι στον χρόνο, την αναζήτηση του Θεού και ότι «κάθε πλάσμα σ’ αυτή τη Γη πεθαίνει μόνο». Το φινάλε, τη νύχτα του Χαλογουίν και λίγο πριν την αναμενόμενη Αποκάλυψη, επαναφέρει την ιστορία εκεί που άρχισε – μόνο που τα γεγονότα αυτή τη φορά θα εκτυλιχθούν διαφορετικά…


Εκ πρώτης όψεως έχουμε έναν περίπλοκο χωροχρονικό γρίφο με μη γραμμική αφήγηση, στο ύφος των Δώδεκα πιθήκων ή της Οδού Μαλχόλαντ, όπου όμως ελάχιστα από τα κλειδιά για την κατανόηση των δρώμενων δίνονται στην ίδια την ταινία. Πραγματικά, λίγοι κατάλαβαν τι είδαν μόλις τελείωσε η πρώτη θέαση του σχεδόν σουρεαλιστικού αυτού φιλμ. Το Ντόνι Ντάρκο είναι από εκείνα τα κινηματογραφικά δημιουργήματα που απαιτούν συνεχή εγρήγορση, σκέψη και συσχέτιση δεδομένων από το κοινό για να γίνει κατανοητή η πλοκή του. Ως ενδεικτικό στοιχείο της ηλεκτρονικής εποχής μας και της σύγκλισης των αφηγηματικών μέσων, απαραίτητο βήμα για την αποκρυπτογράφηση της αινιγματικής ιστορίας είναι η επίσκεψη στον διαδικτυακό τόπο της ταινίας, όπου παρέχεται ένας τεράστιος όγκος πρόσθετων δεδομένων και επεξηγήσεων. Σε τελική ανάλυση όμως δευτερεύουσα σημασία έχει η πλήρης αφομοίωση της πλοκής. Ακριβώς όπως και στην Οδό Μαλχόλαντ του ίδιου έτους, η ευχαρίστηση απορρέει από το κλίμα μυστηρίου και το κέντημα δευτερευόντων ιστοριών με τη βασική πλοκή, οι οποίες κάπου συναντιούνται και κάπου αποκλίνουν, ενώ η χρονική αλληλουχία παύει να ισχύει. Απομένει ένα θαυμάσιο σύνολο από εικόνες και καταστάσεις, ένα γοητευτικό παζλ από το οποίο δεν μπορεί να αφαιρεθεί τίποτα. Με επιμονή, υπομονή, αναζήτηση και πολλαπλές θεάσεις, το κοινό ανταμείβεται ωστόσο με μία γριφώδη αλλά κατανοητή ιστορία.
Στην πραγματικότητα τα βαθύτερα επίπεδα της ταινίας είναι που την καθιστούν ξεχωριστή. Κάτω από το αίνιγμα της πλοκής κρύβεται μία θρησκευτική μεταφορά για την αναζήτηση του Θεού και την υποτιθέμενη μεταθανάτια πορεία της ψυχής. Οι μεταφυσικοί και θεολογικοί συμβολισμοί είναι διάσπαρτοι, ο αγνωστικιστής πρωταγωνιστής – προικισμένος με ξεχωριστές ικανότητες και όνομα που παραπέμπει σε υπερήρωα των κόμικς – παρομοιάζεται εμμέσως με έναν Μεσσία καθοδηγούμενο από αγγέλους και γνώστη του πεπρωμένου, προορισμένου να σώσει με τις πράξεις του τον απειλούμενο κόσμο. Μία αλληλουχία συμβάντων φαινομενικά ασύνδετων θα γίνουν η αιτία για το εκπληκτικό φινάλε, όπου ο εσωτερικά διαφωτισμένος από την περιπέτειά του Ντόνι θα αφεθεί στα χέρια μίας μοίρας που γνωρίζει ότι τελικά δεν είναι τόσο ζοφερή. Έχοντας καταφέρει (;) να διασώσει την κοπέλα του από βέβαιο θάνατο, αντιλαμβάνεται ικανοποιημένος πως μπορεί μεν εδώ κάθε πλάσμα να πεθαίνει μόνο του, αλλά επειδή το περιμένει ένα καλύτερο μέρος.
Σε ακόμα βαθύτερο επίπεδο το φιλμ μπορεί να ιδωθεί ως μία υπόγεια και διακριτική σάτιρα του δυτικού τρόπου ζωής και των σύγχρονων αξιών του. Από την πρώτη σκηνή βλέπουμε την τυπική οικογένεια του Ντόνι, φαινομενικά ιδανική, να διαλύεται εν μέσω βωμολοχιών. Με παρόμοιο τρόπο στη συνέχεια αποδομούνται στερεότυπα για τους μετανάστες, για τα κόμικς, για τη νεοεποχίτικη φιλοσοφία, για τον ρόλο του σχολείου, για τους εφηβικούς έρωτες, για τον υποκριτικό συντηρητισμό της χριστιανικής Δεξιάς κλπ. Όλος ο μεσοαστικός τρόπος ζωής των ΗΠΑ και οι κατεστημένες αντιλήψεις στο υπόβαθρό του παρελαύνουν και καυτηριάζονται διακριτικά, σχεδόν ασυνείδητα, σε δύο ώρες δημιουργικού σινεμά. Δεν είναι τυχαίο ότι η ευφυής δομή της ταινίας παραπέμπει σε εφηβικό ρομαντικό δράμα ενηλικίωσης, με τα φανταστικά στοιχεία σποραδικά μόνο να κάνουν την εμφάνισή τους – μέχρι βεβαίως την τραγική κορύφωση όπου επικρατούν. Δικαίως το σενάριο του φιλμ βραβεύτηκε σε δύο διοργανώσεις το 2001.
Η σκηνοθεσία παλινδρομεί από απλώς ικανοποιητική έως υποδειγματική. Μέσα από ατμοσφαιρικές και απόκοσμες σεκάνς τονίζει την αίσθηση σύγχυσης και απόγνωσης του πρωταγωνιστή, ενώ τα πάντα απεικονίζονται μέσα από τα δικά του τυραννημένα μάτια. Ο θεατής βλέπει τα πρόσωπα, τις καταστάσεις και τα αντικείμενα όπως τα αντιλαμβάνεται το εφηβικό μάτι του ψυχασθενούς Ντόνι• το μοντάζ, η φωτογραφία και οι κινήσεις της κάμερας συμβάλλουν σ’ αυτό. Η σκοτεινή αισθητική, η οποία άλλοτε παραπέμπει στο σινεμά του Ντέιβιντ Λιντς και άλλοτε σε βιντεοκλίπ, ενισχύεται από τις αξιοπρόσεκτες ερμηνείες των περισσότερων συντελεστών – συμπεριλαμβανομένων, των δύο αστέρων που κρατούν δεύτερους ρόλους (Ντριου Μπάριμορ, παραγωγός του φιλμ, και Πάτρικ Σουέιζ), μα και της εξαιρετικής Μέρι ΜακΝτόνελ (περισσότερο γνωστής τώρα από την τηλεοπτική σειρά Μπάτλσταρ Γκαλάκτικα, των περιόδων 2004 – 2009) στον ρόλο της μητέρας του πρωταγωνιστή· ικανής να εξωτερικεύσει τον πόνο της απλώς με ένα βλέμμα. Η προσεγμένη μουσική επένδυση της ταινίας αναδίδει ένα ευχάριστο αλλά ταιριαστό ρετρό κλίμα δεκαετίας του 1980 με ποπ και ροκ επιτυχίες της εποχής, επιλεκτικά τοποθετημένες σε σκηνές τις οποίες φορτίζουν συναισθηματικά. Αν εξέλιπαν και οι μάλλον περιττές, επαναλαμβανόμενες αναφορές του σεναρίου στην προεκλογική πολιτική εκστρατεία των ΗΠΑ του 1988 (με σκοπό προφανώς να εντυπωθεί στον θεατή το ρετρό κλίμα), όλα θα έμοιαζαν υπέροχα.
Το 2004 κυκλοφόρησε κατευθείαν σε οικιακό μέσο (DVD) η τελική εκδοχή της ταινίας από τον σκηνοθέτη, με είκοσι πρόσθετα λεπτά σε σχέση με την κινηματογραφική έκδοση, βαθύτερη ανάπτυξη ορισμένων χαρακτήρων, ελαφρώς τροποποιημένη ηχητική επένδυση και κάπως πιο ευδιάκριτη πλοκή, με ορισμένα κλειδιά κατανόησης της ιστορίας από την ιστοσελίδα του φιλμ να ενσωματώνονται στην αφήγηση. Το γεγονός αυτό δυσαρέστησε μερίδα του κοινού και των κριτικών, καθώς ένα από τα γοητευτικότερα στοιχεία της αρχικής κινηματογραφικής εκδοχής ήταν η μαεστρικά ελλειπτική και αινιγματική πλοκή της.



Πηγή http://concretereviews.blogspot.gr/

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Chupacabra (τσουπακάμπρα)

Ο θρύλος λέει πως το «τέρας» αυτό από τη Λατινική Αμερική επιτίθεται στα κοπάδια, κυρίως τις κατσίκες, και ρουφά το αίμα τους. Το όνομά του είναι chupacabra, από τις ισπανικές λέξεις chupar που σημαίνει ρουφώ και cabra που σημαίνει κατσίκα.

Οι περιγραφές του θρυλικού αυτού όντος ποικίλουν: άλλοι λένε πως μοιάζει με ερπετό με μυτερά πτερύγια στην πλάτη κι άλλοι με άτριχο σκύλο με μεγάλα δόντια και μακριά νύχια.Το τσουπακάμπρα θεωρείται κρυπτίδιο, δηλαδή ζώο που η ύπαρξή του δεν έχει αποδειχτεί αλλά πιστεύεται ότι ανήκει στην παραδοσιακή λαογραφία και τη σύγχρονη τάση για μυθοπλασία. Περιγράφεται ως ένα μικρό (ύψος έως 1,2 μέτρα) πλάσμα με πράσινες φολίδες και αιχμηρές προεξοχές, καθώς και με πολύ κοφτερά και μακριά δόντια. Μερικοί μάρτυρες ισχυρίζονται ότι διαθέτει φτερά σαν της νυχτερίδας και κόκκινα μάτια που έχουν την ιδιότητα να υπνωτίζουν. Επιτίθεται κυρίως σε αιγοπρόβατα, τα οποία δαγκώνει και απομυζά ολόκληρο το αίμα τους, ενώ πιστεύεται πως η καταγωγή του είναι εξωγήινη. Πολλοί…

Τα Μυστήρια των συντριβανιών της πλατείας Γεωργίου στην Πάτρα.

Η ιστορία μας αρχίζει το 1875 επί δημαρχίας Γεωργίου Ρούφου, όταν στην πλατεία Γεωργίου τοποθετήθηκαν δύο θαυμάσια και περίτεχνα συντριβάνια.
Τα συντριβάνια τοποθέτησε η Γαλλική εταιρεία που είχε αναλάβει τα υδραυλικά έργα στην Πάτρα και στοίχισαν συνολικά 70.000 δρχ. ποσό υπέρογκο για τις οικονομικές δυνατότητες της τότε Ελλάδας.
 Το κάθε συντριβάνι κοσμείται από τέσσερις μπρούτζινους γρύπες και στην κορυφή του κάτω συντριβανιού ορθώνεται μια υδροχόος, στο δε πάνω συντριβάνι ένας αυλητής. Σε φύλλο της εποχής η Αθηναϊκή εφημερίδα Στοά γράφει: «Το κοινόν της πόλεως από τινών ημερών συρρέει περίεργον εις την πλατείαν του Γεωργίου προς θέαν των υδραυλικών έργων της Γαλλικής εταιρείας. Μέχρι της ημέρας ταύτης εστήθη το εν των αναβρυτηρίων, περί ου οι ειδότες λέγουσι ότι είναι όμοιον των εν Παρισίοις.

Η αξία αυτού ανεβαίνει τας 25.000 δραχμών, εκτός της μαρμάρινης λεκάνης και λοιπής εργασίας. Το ύψος αυτού ανέρχεται εις 7 μέτρα, συνίσταται δε εις στήλην πλατείαν εξ ορυχάλκου, εν μέσ…

Το αντιτορπιλικό ΛΕΩΝ και το μυστηριώδες πείραμα της Φιλαδέλφειας

Λέων ΙΙΙ (Αντιτορπιλικό)/ D-54 τύπου ‘BOSTWICK’Πρώην ‘USS ELDRIDGE DE 173’.

Κατασκευάστηκε στα ναυπηγεία ‘USA – Federal Shipbuilding and Diydocking Ca, Newark, NJ’. Καθελκύστηκε στις 25 Ιουνίου 1943. Ένα από τα 4 Α/Τ συνοδείας που παραχωρήθηκαν από τις Η.Π.Α. στα πλαίσια της Στρατιωτικής βοήθειας. Του ιδίου τύπου : ‘Αετός ΙΙ’, ‘Ιέραξ ΙΙΙ’, ‘Λέων ΙΙΙ’ και ‘ΠΑΝΘΗΡ ΙΙ’. Το 1943 ναυπηγήθηκε. Παρελήφθη στις 15 Ιανουαρίου 1951 στις Η.Π.Α στη Βωστόνη από την Ελληνική Μητρόπολη Νέας Αγγλίας. Χρήσιμα πλοία που στήριξαν τον Στόλο. Εκτός από την κυρίως αποστολή του χρησιμοποιήθηκε εντατικά επί πλέον σε περιπολίες στο Ανατολικό Αιγαίο και Δωδεκάνήσα. Κάλυψε εκπαιδευτικές ανάγκες της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων (ΣΝΔ). Άνηκε στην διοίκηση Αντιτορπιλικών. Παροπλίστηκε στις 15 Νοεμβρίου 1992 (ΟΠΠ/ΝΣ)Υπήρξε 1 από τα 4 αντιτορπιλικά της κλάσης Cannon που δόθηκαν στο Ελληνικό Π.Ν. και έγιναν γνωστά ως «τα θηρία», καθώς ονοματίστηκαν «Αετός», Ιέραξ», «Πάνθηρ» και «Λέων». Δύο από αυτά έμελλε να γίνουν διάσημα…